BRUSSEL- Europa kampt met opeenvolgende hittegolven die deze zomer temperatuurrecords op het hele continent hebben verbroken. Bossen staan in brand, rivieren drogen op, zelfs in gematigde klimaatzones, en airconditioners draaien op volle toeren. Maar te midden van deze verzengende realiteit heeft één marktdynamiek de verwachtingen getrotseerd: de prijzen van zonnepanelen stijgen niet met de hitte-ze koelen af.
Volgens de laatste PV-prijsindex van pvXchange.com blijven de prijzen voor zonnepanelen grotendeels stabiel, waarbij het overaanbod een neerwaartse druk blijft uitoefenen, ook al blijven de orderboeken van installateurs sterk. Het fenomeen weerspiegelt de paradox van de Europese zonne-energiemarkt in de zomer van 2026: een ongekende vraag naar elektriciteit, een recordproductie uit zonne-energie, maar een prijsklimaat dat producenten weinig soelaas biedt en tegelijkertijd aantrekkelijke kansen biedt voor kopers.
Hittegolf stuwt de stroomvraag naar recordniveaus
De Europese elektriciteitsnetten zijn op de proef gesteld. Volgens energiedenktank Ember steeg de dagelijkse vraag naar energie tijdens hittegolven die eind juni begonnen met maar liefst 28% in Italië, 23% in Hongarije, 14% in Frankrijk en 13% in Spanje, vergeleken met de week voorafgaand aan de hittegolven, toen de temperaturen dichter bij de seizoensgemiddelden lagen. In delen van Midden- en Oost-Europa zijn de lokale temperaturen op opeenvolgende dagen boven de 40 graden gestegen, waarbij in augustus weinig tekenen van verlichting te zien zijn.
De stijgende vraag wordt voornamelijk veroorzaakt door het gebruik van airconditioning in huishoudens, openbare gebouwen en commerciële en industriële faciliteiten. Tegelijkertijd heeft de extreme hitte het aanbod uit andere opwekkingsbronnen beperkt. De productie van waterkracht daalde in mei, juni en juli naar het laagste niveau in minstens tien jaar. In Hongarije en Roemenië leidden de recordlage waterstanden in de Donau tot een scherpe daling van de productie van kerncentrales, die doorgaans 40% en 15% van hun respectieve elektriciteitsopwekking leveren.
Het resultaat zijn dramatische prijspieken op de elektriciteitsmarkten. Day{1}}ahead-energieprijzen in Frankrijk en Italië bereikten respectievelijk € 313/MWh en € 285/MWh tijdens piekperioden, terwijl de Franse day-ahead-prijzen op één dag in augustus met 20,5% stegen tot € 141/MWh. De Italiaanse groothandelsprijzen voor elektriciteit bereikten op 3 augustus € 197,71/MWh, het hoogste niveau sinds januari 2023. De gemiddelde dagelijkse stroomprijzen tijdens eerdere hittegolven stegen met 119% in Hongarije, 44% in Frankrijk, 13% in Italië en 7% in Spanje, met opmerkelijke pieken in de vroege avond.
Zonne-energie neemt toe-Maar de prijzen blijven gelijk
Een recordopbrengst aan zonne-energie heeft ertoe bijgedragen dat het elektriciteitsnet overdag stabiel bleef. Ember meldt dat de productie van zonne-energie op hittegolfdagen tot 17% hoger was dan op andere dagen in juni en juli, wat hielp om aan de toegenomen vraag te voldoen terwijl andere energiebronnen het moeilijk hadden. In sommige markten heeft zonne-energie in augustus meer dan 50% van de vraag overdag gedekt.
Toch heeft de stijging van de opwekking zich niet vertaald in hogere moduleprijzen. Integendeel: in sommige segmenten zijn de prijzen opnieuw gedaald. Volgens beoordelingen van OPIS bedroegen de Delivered Duty Paid (DDP)-prijzen voor geïmporteerde TOPCon-modules van meer dan 600 Wp begin juli gemiddeld € 0,109 ($ 0,124)/Wp, terwijl TOPCon-modules van kleiner-formaat die beschikbaar zijn in Europese magazijnen onveranderd bleven op ongeveer € 0,111/Wp af- fabriek. Tier-1 PERC-modules worden verhandeld tussen € 0,08-0,12/Wp, terwijl TOPCon-modules een premie van slechts € 0,01-0,03/Wp vragen.
Martin Schachinger van pvXchange.com merkt op dat productieoverschotten moeten worden weggewerkt, waardoor de marktprijzen onder druk komen te staan, -met name voor modules die bedoeld zijn voor grote daksystemen en op de grond- gemonteerde projecten. Er is nog steeds sprake van een structureel overaanbod op de markt, waarbij de grote voorraden die de afgelopen twee jaar zijn opgebouwd, op de prijzen blijven drukken.
Beleidsonzekerheid beperkt de implementatie
Als alleen de logica van vraag en aanbod de uitkomsten zou dicteren, zou de door hitte{0}}in Europa veroorzaakte elektriciteitscrisis de inzet van hernieuwbare energie moeten hebben versneld. Toch blijven regeringen grotendeels stil over het grotere geheel en bieden ze korte-termijnmaatregelen om de gevolgen van de klimaatverandering te verzachten, zonder rekening te houden met de fundamentele noodzaak om de energietransitie te versnellen.
In plaats daarvan werpt de beleidsonzekerheid een lange schaduw over de markt. In Duitsland heeft het ontwerp van de EEG 2027-wet op het gebied van hernieuwbare energie tot felle weerstand geleid bij brancheverenigingen en binnen de regeringscoalitie. Het voorstel zou feed-in-tarieven voor nieuwe PV-systemen tot 25 kW afschaffen, wat mogelijk een scherpe impact zou hebben op de investeringen en een bedreiging zou vormen voor de werkgelegenheid. De Duitse Solar Association (BSW-Solar) heeft gewaarschuwd dat de hervormingen de investeringen kunnen verzwakken en de implementatie van zonne-energie kunnen vertragen.
Op EU-niveau wordt er steeds meer beleid ontwikkeld om de toeleveringsketen te beperken, waaronder de Net Zero Industry Act (NZIA), de Industrial Accelerator Act (IAA) en beperkende maatregelen gericht op omvormers uit zogenaamde landen met een hoog- risico. Het IAA-voorstel zou vereisen dat, vanaf drie jaar na de inwerkingtreding, projecten die via overheidsopdrachten, veilingen voor net-zero-technologie en publieke steunregelingen worden toegekend, ook PV-omvormers en zonnecellen moeten omvatten die in de EU zijn vervaardigd. Hoewel dit beleid gericht is op het versterken van de binnenlandse productie, verhoogt het ook de drempels voor de toeleveringsketen en creëert het onzekerheid voor projectontwikkelaars.
Een markt op een kruispunt
De combinatie van beleidsonzekerheid en een aanhoudend overaanbod heeft een bijzondere marktdynamiek gecreëerd. De vraag naar fotovoltaïsche systemen neemt weliswaar niet af, maar groeit ook niet exponentieel. Sommige kopers nemen een afwachtende houding aan, waarbij ze anticiperen op een aanzienlijke verslechtering van de investerings- en installatieomstandigheden volgend jaar.
SMM verwacht dat het totale aantal nieuwe zonne-energie-installaties op de Europese markt zal dalen tot ongeveer 68,5 GW in 2026, een daling -op- jaar van ongeveer 2%. De groei op de Europese gedistribueerde markt is relatief stabiel gebleven, terwijl projecten op nutsschaal -worden beperkt door projectopbrengsten, omstandigheden op het elektriciteitsnet en frequente perioden van negatieve elektriciteitsprijzen.
Toch zijn er tekenen dat de markt een nieuwe fase ingaat. Inkoopbeslissingen worden steeds meer gedreven door logistiek, beleid, technologie en projecteconomie op de lange termijn, in plaats van alleen door de prijs. Batterijopslag is van een optionele toevoeging uitgegroeid tot een centraal onderdeel van de projecteconomie. En na twee jaar van ongekende prijsdalingen zijn sommige fabrikanten minder bereid geworden om bestellingen te accepteren tegen prijzen die zij als oneconomisch beschouwen.
Het uitzicht vooruit
Of de moduleprijzen dit jaar nog veel verder zullen dalen, blijft onzeker. Volgens fabrikanten is het onwaarschijnlijk dat de prijzen de rest van 2026 significant zullen dalen. Maar veel hangt af van de ontwikkelingen rond de Duitse EEG 2027 en het bredere EU-beleidskader na het zomerreces.
Momenteel bevindt Europa zich in een paradoxale positie: recordwarmte stimuleert een ongekende vraag naar elektriciteit en bewijst de waarde van zonne-energie als een -stabiliserende kracht voor het elektriciteitsnet, maar toch houden beleidsonzekerheid en structureel overaanbod de moduleprijzen koel. Zoals Schachinger opmerkt, zou het voor de hand liggende antwoord op de klimaatcrisis zijn het versnellen van de energietransitie en het opwekken van hernieuwbare energie tot een topprioriteit maken. Of beleidsmakers deze uitdaging zullen aangaan-of doorgaan met het aanbieden van korte-oplossingen terwijl het kwik blijft stijgen-blijft de bepalende vraag voor de toekomst van Europa op zonne-energie.
